چند وقت پیش خبری مبنی بر اینکه داروی درمان قطعی سرطان خون کشف شده رو در سایت مرکز اطلاعات فنی ایران خوندم، تصمیم گرفتم تحقیقی در این  مورد انجام بدم، امیدوارم مفید باشه، درضمن تمامی این مطالب از سایتهای خارجی گرفته شده که لینکشون رو در اختیارتون میذارم، منتظر نظراتتون هستم.

گلیوِک (Gleevec)

گلیوک چیست؟ یک داروی جدید درمان قطعی سرطان خون که با نام هایی از قبیل: گلیوک، ایماتینیب مسیلات، نام ژنریک گلیوک و  TS571 مشهور است. این دارو که در سازمان غذا و داروی آمریکا برای درمان سرطان خون مورد تائید قرار گرفته، آنزیم هایی را که موجب ایجاد سلولهای سرطانی  می شود از بین می برد.

گلیوک برای درمان چه بیماری ای استفاده میشود؟ این دارو برای درمان یک نوع نادر سرطان خون که "لوسمی" نامیده می شود مورد استفاده قرار میگیرد،که در حدود 5000 تا 8000 نفر سالیانه دچار آن می شوند.

لوسمی چیست؟ یک نوع سرطان که در آن مغز استخوان شروع به تولید تعداد زیادی سلولهای خونی سفید ناهنجار میکند. مغز استخوان یک بافت اسفنجی است که درون استخوانهای بدن قرار دارد. این سلولهای خونی سفید ناهنجار، تولید سلولهای خونی سفید نرمال را متوقف میکنند؛ سلولهای سفید خونی نرمالی که بدن را در برابر عفونتها حمایت میکنند.

تفاوت گلیوک با داروهای شیمی درمانی چیست؟ این دارو بر عکس تمام داروهای درمان سرطان خون فقط سلولهای ناهنجار و غیر عادی را مورد تهاجم فرار می دهد در حالی که تمام داروهای درمان سرطان خون فاقد این خصوصیت هستند و در واقع هم سلولهای سرطانی و هم سلولهای نرمال را مورد تهاجم قرار می دهند، به همین دلیل است که تعداد زیادی از افرادی که با شیمی درمانی معالجه میکنند با عوارض ناخواسته­­­­­­­ ای مواجه می شوند ولی این دارو از زیان های جدی به سلول های غیر سرطانی اجتناب می کند، البته این دارو مانند هر داروی دیگر عوارض خاص خود را دارد ولی بسیار ملایم تر نسبت به دارو های شیمی درمانی عمل می کند. دلیل دیگر واکنش نسبتا سریع(یک تا سه ماه) این بیماری به دارو می باشد.

عوارض جانبی داروی گلیوک چیست؟ همه­ ی داروها ممکن است عوارضی داشته باشند اما فقط تعداد کمی از بیماران دچار این عوارض می شوند،در صورتی که یکی از علائم زیر در شما بروز کرد حتما با پزشک خود در میان بگذارید. 1-تشویش 2-سرفه 3-یبوست 4-اسهال 5-سرگیجه 6-نفخ معده 7-سر درد 8-زانو درد 9-کاهش اشتها 10-گرفتگی یا درد عضلات 11-معده درد 12-حالت تهوع 13-عرق شبانه 14-سوزش گلو 15-ضعف 16-خستگی 17-اختلال در خواب 18-استفراق 19-خارش پوست 20-درد یا سوزش قلب. این دارو ممکن است عوارض جدی داشته باشد که البته بسیار به ندرت و بیشتر در سنین بالا اتفاق می­افتد از جمله :آماس یا ورم، مسمومیت کبد و خونریزی می باشد.

بیمارانی که از داروی گلیوک استفاده می کنند چه چیزی لازم است بدانند؟ این بیماران باید بدانند اگر دچار افزایش وزن یا همان آماس یا ورم شدند مشکلی که در اثر جمع شدن آب بوجود میاید باید حتما با پزشک خود در میان بگذارند و بطور ویژه تحت نظر باشند، البته این اتفاق به ندرت رخ می دهد.

آیا این دارو اولین و تنها داروی درمان قطعی سرطان خون مورد تائید FDA است که فقط سلولهای سرطانی را مورد هدف قرار میدهد؟  بله.

نحو­ه­ ی مصرف این دارو چگونه است؟  این دارو حتما باید توسط پزشک متخصص انکولوژی تجویز شود حتما باید در طی دوران درمان تحت نظر پزشک خود باشید. برای کاهش درد و نفخ معده این دارو حتما باید با غذا و مقادیر زیادی آب مصرف شود.

نحوه­ ی عملکرد داروی "ایماتینیب" یا همان گلیوِک چگونه است؟ بیماری مزمن لوسمی باعث آمیزش پروتئین ABL با BCR می شود این دارو باعث کاهش فعالیت
ABL -BCR و در نهایت قطع کامل آن می شود. ترکیب این دو باعث ایجاد یک ناهنجاری در سلول می شود. این دارو با رفتن به قسمت ناهنجاری و قرار گرفتن در آن محل مانع تکثیر این ناهنجاری می شود، این دارو مشخصا آنزیم­ هایی که موجب ایجاد سلول های سرطانی می شود را از بین می برد و همان طور که قبلا نیز گفته شده این دارو سلولهای سفید خونی نرمال را مورد هدف قرار نمی­ دهد. 

 

 

هزینه­ ی داروی گلیوک برای یک بیمار چقدر تمام میشود؟  هزینه ­ی این دارو طبق قیمت شرکت  نووارتیس، 2600 دلار می باشد. البته قیمت این دارو در کشورهای مختلف تا حدودی متفاوت است، اما چیزی که مسلم است این که  این دارو یک داروی گران قیمت است.       

      
آیا این دارو در ایران یافت میشود؟ بله، این دارو توسط شرکت شفایاب وارد کننده ­ی داروهای کمیاب وارد می شود. این شرکت در تهران خ دکتر شریعتی قبل از قائم مقام فراهانی، واقع است.

 

ترجمه و تالیف توسط سرمه شهداد در تاریخ 28/07/1390

منابع:

http://www.drugs.com/sfx/gleevec-side-effects.html

http://www.usatoday.com/news/health/2006-07-10-cancer-drugs_x.htm

http://en.wikipedia.org/wiki/Imatinib

http://www.pharmacychecker.com/Pricing.asp?DrugName=Gleevec&DrugId=25470&DrugStrengthId=59029

http://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/PostmarketDrugSafetyInformationforPatientsandProviders/ucm110505.htm

http://www.cancer.gov/newscenter/qa/2001/gleevecqa